Ufuk Yollarda

      Soğuk kamp gecelerinde iyi bir tulumdan başka ne isteyebilirsiniz ki? Güneş battıktan sonra tulumun içine ilk girdiğinizde önce kemiklerinizi titreten soğuğu ardından birkaç dakika geçtikten sonra gelen sıcak dalgasını hissetmek çok büyük bir keyiftir. Bu his geceyi konforlu geçireceğinizin işaretidir.

          Aşağıda iyi bir uyku tulumu seçerken nelere dikkat etmeniz gerektiğini okuyacaksınız.

Özetlemek gerekirse:

1.  Baktığınız tulumun konfor derecesi, en az gecelemeyi düşündüğünüz en soğuk gecenin sıcaklığı kadar olsun. Güvenlik payı için bu değerin birkaç derece altında bir tulum da bakabilirsiniz.

2.  Kaz tüyü dolgulu uu tulumları ağırlık/sıcaklık değeri oranında çok iyidirler ve daha fazla küçülebildikleri için çantanızda fazla yer kaplamazlar. Islandıklarında zor kururlar.

3.  Sentetik dolgulu tulumlar ıslandıklarında da sıcak tutmaya devam edebilirler ve ıslandıklarında tüy tulumlara göre daha hızlı kururlar. Aynı sıcaklık değerine sahip bir kaz tüyü tulumdan daha ucuzdur ama daha ağırdır.

4.  Uyku tulumu tasarımı çok önemlidir. Mumya şekilli tulumlar ısı yalıtımını daha iyi yaptıklarından soğuk havalar için tercih edilmelidir. Dikdörtgen tulumlar da ayak kısmında daha fazla konfora sahiptirler ama iç kısmında ısıtmanız gereken hava miktarı da fazladır.

5.  Tulum ile birlikte çok iyi bir mat seçmeniz gerekir. Ağırlığınızın altında ezilen uyku tulumunun zeminden yalıtım özelliği yoktur. O yüzden mutlaka kalacağınız koşula uygun bir mat seçimi yapmalısınız.

Uyku tulumu nasıl çalışır?
Yanlış bilinen bir kanıya açıklık getirelim: Uyku tulumları ısıtmazlar, sadece mevcut olan ısıyı muhafaza ederler. Yani aynen termoslar gibi çalışırlar. İki yüzey arasında hapsedilen hava ısı yalıtımını sağlar. Bu havayı hapsetmek için sentetik dolgular ya da tüy malzeme kullanılır.

Bir uyku tulumu seçerken şu faktörlere dikkat etmekte fayda vardır:

• Konfor derecesi
• Dolgu (sentetik veya tüy)
• Ağırlık
• Paket boyutları
• Şekil
• Kişisel tercihleriniz

 

• KONFOR DERECESİ :
        Bir uyku tulumunda bahsedilen konfor derecesi geceyi üşümeden geçireceğiniz limit değeri gösterir. Mesela -10 derece olarak bahsedilen bir uyku tulumunda, -10 dereceye kadar üşümeden kullanabilirsiniz bu değerden daha soğuk şartlarda üşüyebileceğiniz anlamına gelir.
           Ekstrem derecesi ise bu tulumun içinde donmadan geceyi geçirebileceğiniz minimum değerdir. Bu derecede üşüyeceğinizi garanti ederiz!
  Peki bu değerler ne kadar güvenilir? Dünyada bu değerleri test eden bir çok kurum var. Bazı üreticiler tulumlarını bu kurumlara test ettirip alınan değeri tulumun üzerine basarlar. Avrupa’da geçen sene bir standart yayınlandı. Artık bütün Avrupa kökenli üreticiler bu norma uymak zorunda. Bu norma sahip markaların verdiği değerler daha güvenilir sonuçlar vermektedir. Bir uyku tulumu seçerken bu özelliğe dikkat etmenizi tavsiye ederiz.

Uyku  tulumu Alırken ;

1 – Yaz mevsimi 10 C
2 – İlkbahar sonu, Yaz, Sonbahar başlangıcı 0 C
3 – İlkbahar, Yaz, Sonbahar -5 C
4 – İlkbahar, Yaz, Sonbahar, Kış -15 C
5 – Expedition (Özel Amaç) -15 C ve altı

• DOLGU (SENTETİK VEYA TÜY)

KAZ VEYA ÖRDEK TÜYÜ DOLGULU UYKU TULUMLARI

       Kaz  veya ördeğin üst tüylerinin altında olan ince yumuşak tüylerden elde edilir. Bu malzemenin avantajı  büyük oranda sıkışabilmesi,hafifliği,az miktar  ile iyi ısı izolasyonu  sağlamasıdır.En büyük dezavantajı  su emmesi ve tamamen  kuruyana kadar  da  izolasyonunu kaybetmesidir.Tulum da  kullanılan  tüyün kalitesi önemlidir. İyi tulumlar 600 – 750+  numaralı  değerlere sahip olmalıdırlar.Bu değer  1cubic  inches te  1 ounce  tüyün(1 inche=2.53 cm ve  1 ounce=28.32 gram) doldurulmuş olmasını gerektirmektedir.Kaz  tüyü  dolgu malzemesi  en az  % 70  tüy salkımı, % 10 lif  ve  %20 tüy lif Kalıntı ihtiva etmektedir.Dünyada  iki  ana,  kaz tüyü kaynağı  vardır.Çin ve Avrupa.Çin kazların da 7 haftalık  kazlardan ürün alınır.Bunların tüy  salkımları ufaktır.Avrupa kazlarından  ise 20 haftalık ve daha  yaşlı kazlardan ürün  alındığından bunların tüy  salkımları büyüktür.600 ve 650 numaralı dolgu malzemeleri  Çin ve Avrupa  kaz tüyü karışımı iken 775 numaralı  ürünlerin dolgu malzemesi  tamamı Avrupa kaz  tüyüdür  Bu nedenle bir 775  kodlu  ürün 600 dolgulu bir ürüne göre hem  daha iyi ısıtır hem  daha hafiftir.

SENTETİK DOLGULU UYKU TULUMLARI

         Polarguard,  Polarguard  HV, Polarguard  3D, Hollofil II, MicroLoft,LiteLoft  ve  Primaloft  bunlar sentetik  dolgu malzemesi markalarıdır. Sentetik  dolgu malzemeli  tulumlar kaz tüyüne göre daha ağır ve hacimli olmalarına rağmen oldukça ucuzdurlar. En önemlisi sırılsıklam  olduklarında dahi izolasyon  özelliğini önemli oranda kaybetmezler  ve hızla  kururlar. Pek çok kişi için pratik çözümdürler. Özellikle yeni  microfiber  dolgular (Polarguard 3D,MicroLoft,LiteLoft, Primaloft ) kaz tüyünün ağırlık, eski hacmine dönme ve  izolasyon gibi özelliklerine diğer avantajlarını da kaybetmeden yaklaşabilmektedirler.

 UYKU TULUMUNDA İÇ ASTAR VE DIŞ YÜZEY MALZEMELERİ

DryLloft  Veya Gore-Tex Dış Yüzey

      Dryloft  yeni  bir malzemedir  ve özellikle  kaz tüyü  tulumlarda kullanılır. DryLoft Gore-Tex göre daha  iyi nefes  almasına rağmen  onun kadar iyi  bir su geçirmez  değildir. Kaz tüyü-DryLoft  tulumlar extreme soğuk ve karlı ortamlar için idealdir.Hafif ve sıkışabilen tulumlardır ve dış astar boyunca terleyip içte kuru kalmayı sağlarlar. DryLoft tulumlar ıslak ortam için uygun değildirler. Eğer amacınız ıslak bir ortam ise seçeneğiniz sentetik tulumlardan yana olmalıdır.Fakat suyun donduğu ortamlarda seçiminiz Kaz tüyü-DryLoft  tulumlar olmalıdır.

MikroFiber Dış Yüzey

        Microfiber naylon veya polyester dış yüzey malzemeleri bir çok kişi için DryLoft tulumlara iyi bir alternatiftirler. Çok ince lifler ile yapılan sık dokuma kumaş suya karşı oldukça iyi direnç sağlar ve Gore-Tex ve DryLoft’tan daha iyi nefes alabilir.

İç  Astarlar

       Naylon ve polyester astarlar  vardır.Bazıları hafif ve  bazıları ipeksidir.Burada en  iyi tavsiye pamuk  karışımlardan uzak durmaktır. Pamuk kadar nem  emen malzeme azdır.Doğada  bir uyku tulumundan  istenecek en son  şey astarının ıslak kalmasıdır. Rahat bir astar ararsak  tüylendirilmiş polyester (pamuklu  kumaşı andıran)astar en uygunudur.

Uyku tulumunda sıcak kalmanız birçok etkene bağlıdır:

• Mat olarak kullandığınız malzemenin yalıtımı yeterli değilse, tulumunuz ne kadar iyi olursa olsun geceyi rahatsız geçirmeniz kaçınılmazdır.
• Kapalı bir alanda kalıp kalmamanız da konforunuzu fazlasıyla etkiler. Bir çadır içinde konaklamak ile açıkta konaklamak arasında çok fazla fark olabilir. Unutmayın ki çadırda konaklamak açıkta konaklamaya göre en az 10 derece daha sıcaktır. Çadır içerisinde tek kalınması çadırın iç ısısını düşürecektir. Müsaitse çadırınızı arkadaşınız veya arkadaşlarınızla paylaşmanız da vardır.
• Kişinin metabolizması da sıcak bir gece geçirme konusunda etkilidir. Eğer normalde üşüyen bir bünyeniz varsa daha iyi yalıtımlı bir tulum seçmenizi tavsiye ederiz.
• Cinsiyet faktörünü de unutmamak lazım. Bayanlar erkeklere göre genellikle daha çabuk üşürler.
• Tuluma girmeden önce kuru giysiler giyin. Yürüyüş sırasında giydiğiniz hafif nemlenmiş giysi ya da çoraplarla uyumak ısı kaybınızı büyük ölçüde arttıracaktır.
• Tulumun içindeyken giydiğiniz kıyafetler çok önemlidir. Uzun içlikler ve temiz çoraplar soğuk gecelerde en iyi seçimdir. Bunlar aynı zamanda tulumunuzun temiz kalmasına da yardımcı olur. Çok soğuk havalarda başınıza geçireceğiniz yumuşak bir bere veya balaklava ve boyunluk sıcak kalmak için önemli detaylardır.Ayrıca soğuk havalarda suyu dışarı kaçırmayan bir şişeye koyacağınız sıcak suyu yatmadan yarım saat önce tulumun içine koymanızda artı fayda sağlar. Ama dikkat edilmesi gereken husus yatarken şişenin sıcaklığı cildinizi yakmayacak sıcaklıkta olmasıdır.
• Tulumun fermuarları ve büzgülerinin tam kapalı olduğundan emin olun.
• Tulumun içerisine kıyafetlerinizle girdiyseniz ön fermuarlarınızı açıp vücut ısınızın tulumun içindeki havayı ısıtmasını sağlayınız.
• Yatmadan önce içtiğiniz sıcak bir çorba ve hazmı kolay yiyecekler sıcak kalmanıza yardımcı olur. İyi bir akşam yemeği vücudunuzun gece boyunca enerji seviyesini koruyabilmesi için çok önemlidir.
• Sıvı alın. Su olmadan vücudunuz yediğiniz şeyleri kullanılabilir enerjiye çeviremez. Üstelik dehidre bir vücutta kanın akışkanlığı azaldığı için kan dolaşımınız da yavaşlayacaktır
• Tulumun boyutunun size uyduğundan emin olun. Gereğinden büyük bir tulum içerisinde ısıtmanız gereken durağan hava daha fazla olacaktır. Bu gibi bir tuluma sahipseniz çıkardığınız giysileri (özellikle polar türü) tulumun ayak uçlarına ve boşluklara koymanız fazladan bir alanı ısıtmak zorunda kalmanıza engel olduğu gibi sabah tulumdan çıktığınız da sıcak giysileriniz de hazır demektir.Ama bunun yanında Tulumun kendi dolgu malzemesinin kabarmasını engelleyecek kadar çok giysi ile tuluma girmeyin.
• Su geçirmez / nefes alabilir bir yağmurluğunuz var ise bunu tulumunuzun ayak kısmına geçirebilirsiniz. (Yalıtım malzemesini sıkıştırmıyor olduğu sürece) Bu sayede tulumun ayak bölgesindeki gereksiz durağan hava azalır, konvektif ısı kaybı azalır ve tulumun çadırda oluşabilecek nemden etkilenmesi önlenir.
• Tuluma girmeden önce yapacağınız hafif bir yürüyüş tuluma girdiğinizde sıcak olmanızı sağlar. Bu sırada terlememeye özen göstermelisiniz
• Çadırın içerisinde, uyku tulumunuzun çadırın tentesine baskı yapmamasına dikkat etmelisiniz. Aksi halde tenteden nem kapan tulumunuz ısı kaybetmenize sebep olur
• Çok soğuk durumlarda ışıma ile ısı kaybını ortadan kaldırmak için alu battaniyeye sarınmalı veya alu mat kullanılmalıdır.
• Tulum içinde fazla hareket etmeden uyumaya çalışın. Her hareket ettiğinizde içeride ısınmış olan sıcak hava dışarıdaki soğuk hava ile yer değiştirecektir. 
• Tulumun içine kat kat giyinerek girmeniz ilk anda ısınma hisse verse de terledikçe üzerinizde ki nemin üşümenizi artıracağını unutmayın.

• Tuvalete gitmeniz gerektiğinde gidin. Vücudunuzdaki atık sıvıları da ısıtmak zorunda olduğunuzu unutmayın.Aynı şekilde yatmadan önce mutlaka tuvalet ihtiyacınızı karşılayın.

         UYKU TULUMUNUN BAKIMI:    

             Kullanılmadığı zamanlarda tulumunuzu bol ve hava geçirgen bir torba da saklamalı ya da dolabınıza dikine asmalısınız. Tulum asla sıkıştırılmış bir vaziyette ya da nemli olarak saklanmamalıdır. Faaliyet esnasında tulum kendi torbasında saklanmalı ve eğer ıslanma ihtimali varsa ayrıca su geçirmez bir torbaya konulmalıdır.

             Yatmadan önce tulum serilmeli ve iyice kabarana kadar silkelenmelidir. Tulum kullanıldıktan sonra nemlenmiş olabileceğinden
havalandırılmalı, mümkünse açılıp çadırın üstüne serilmelidir. Tulum torbasına basılırken ise katlayarak sokmak yerine düzensiz bir şekilde sıkıştırılmalıdır. Böylece tulum hep aynı yerlerden katlanmayacağı için dolgu malzemesi de tulumun
içinde daha eşit yayılabilecektir.

              Tulumunuzun kabarma yeteneğini kaybetmesi genelde pislenmenin bir sonucu olduğundan böyle bir durumda tulumunuzu yıkamanız gerekecektir. Çoğu uyku tulumu çamaşır makinesinde yıkanabiliyor olsa da yıkama işlemi ile ilgili üreticinin tavsiyelerini uygulamak en sağlıklı olanıdır. Doğal dolgu malzemesi kullanılmış uyku tulumlarını yıkarken daha özenli olmanız malzemenizin hayatını daha uzatacaktır.